Album o Powiecie Zgierskim

Gmina Parzęczew

17-06-2011

RYS HISTORYCZNY

Według historycznych źródeł miejscowość o nazwie Parzęczew sięga pojawiła się w XI wieku. Już w 1098 roku Parzęczew należał do dóbr książęcych Bolesława Krzywoustego. Założycielami osady była rodzina Pomianów, która przybyła z Wielkopolski. Kolejne wzmianki (z XII w.) znajdują się w kronikach Galla Anonima, który odnotował, że w księstwie łęczyckim nad rzeką Gnidą znajduje się osada o słowiańskiej nazwie Parzniczew.
Przez kolejne 150 lat Parzęczew prężnie się rozwijał, aż do najazdu krzyżackiego na Wielkopolskę w latach 1330 – 1331, kiedy to licząca już ponad 1 000 mieszkańców osada, została doszczętnie zniszczona. Po rozbiciu zakonu Krzyżackiego w 1410 roku rozpoczął się jego rozkwit gospodarczy. Najważniejszym przywilejem, jaki otrzymał Parzęczew na przestrzeni wieków, był przywilej wydany przez króla polskiego Władysława Jagiełło dnia 7 kwietnia 1421 roku, mocą którego wieś została wyniesiona do rangi miasta. Po II rozbiorze Polski w roku 1793 miasto podlegało pod zabór pruski, dzięki czemu zaczęto odnotowywać masowy napływ ludności niemieckiej. Po upadku powstania styczniowego w 1867 roku z mocy ukazu Cara Aleksandra II miejscowość ta traci prawa miejskie. Po wybuchu I wojny światowej Parzęczew wraz z okolicą znalazła się pod panowaniem niemieckim. Po tym okresie okolica nie doznała większych zniszczeń i stopniowo się rozwijała. Kiedy wybuchła II wojna światowa Niemcy wtargnęli do Parzęczewa 4 września 1939 roku. W dniach 9 – 12 września toczyła się bitwa nad Bzurą, która objęła również Parzęczew. Okrutny terror okupanta dał o sobie znać 11 września, kiedy to niemieccy żołnierze zamordowali 26 mieszkańców Kowalewic i okolicznych miejscowości . Bitwa o Orłę została upamiętniona pomnikiem odsłoniętym 14 września 2003 roku. Po wojnie przeniesiono siedzibę władz gminy z powrotem do Parzęczewa, co wpłynęło korzystnie na rozwój kultury i oświaty rolnej w całym regionie.
Najstarszym odnalezionym dokumentem królewskim, potwierdzającym bogatą historię tej miejscowości, jest przywilej króla Zygmunta Augusta z 1539 roku, konfirmujący nadanie praw miejskich i przyznający kolejne przywileje miastu Parzęczew. Dokument ten znajduje się obecnie w Archiwum Państwowym w Łodzi w zbiorze dyplomów 1331 – 1939 (sygn. 47).
Na terenie Parzęczewa odnaleźć można obiekty stanowiące wartość dziedzictwa kulturowego, objęte rejestrem zabytków, ewidencją archeologiczną oraz chronione układy rozplanowania i krajobrazu. Oto niektóre z nich:

  •   Kościół Parafialny p.w. Wniebowzięcia NMP w Parzęczewie  ściany kościoła zdobi polichromia wykonana przez ucznia Matejki – Aleksandra Przewalskiego na przełomie XIX i XX wieku. Centralne miejsce w świątyni zajmuje monumentalne malowidło – Golgota, dzieło malarza z Petersburga – Wincentego Łukasiewicza. Obraz został namalowany farbami olejnymi na świeżym tynku wzmocnionym jajkami oraz pakułami lnianymi i zwierzęcą sierścią. Na uwagę zasługują dwa barokowe relikwiarze w kształcie trumien zakończone od góry rzeźbami ptaków – pelikanów;
  • Zagroda młyńska w Chociszewie  młyn w Chociszewie powstał w 1918 roku na miejscu młyna z XVII wieku. Wykorzystywał wody rzeki Bzury (młynówka, napęd wodny, koło młyńskie), obecnie jest odsunięty od rzeki ok. 25 metrów;

Herbem Parzęczewa i Gminy Parzęczew jest biała wieża na błękitnym polu z otwartą bramą i dwoma oknami w pasie, zwieńczona czerwonym, spiczastym dachem z białą chorągwią zwróconą w prawo. Otwory okienne i prześwit bramy są czarne, a wrota bramy żółte.

  PODSTAWOWE INFORMACJE O GMINIE

Gmina Parzęczew położona jest w północno – zachodniej części Powiatu Zgierskiego, w województwie łódzkim. Dla rozwoju gminy istotna jest jej lokalizacja w pobliżu aglomeracji łódzkiej, jako silnego ośrodka administracyjnego, naukowego i gospodarczego oraz dużego rynku towarów i usług. Parzęczew oddalony jest o 27 km na północ od Łodzi i 150 km na zachód od Warszawy.
Na terenie gminy znajduje się 45 miejscowości, wchodzących w skład 23 sołectw oraz osiedle mieszkaniowe w Leźnicy Wielkiej. Powierzchnia gminy wynosi 10 390 ha, zamieszkuje ją 5 528 osób. Największą ilość mieszkańców gminy Parzęczew stanowią osoby w wieku produkcyjnym.
Ze względu na swoje położenie w centrum Polski dostępność komunikacyjna gminy Parzęczew w relacjach krajowych jest dość dobra. Przyczynia się do tego głównie bliskość autostrady A2, która przecina gminę z zachodu na wschód.
Istotne znaczenie dla dostępności gminy mają także trasy drogowe wiodące w kierunku Uniejowa (droga wojewódzka nr 469), Poddębic, Łęczycy, Ozorkowa, Aleksandrowa Łódzkiego (drogi powiatowe) oraz liczne drogi gminne. Do wspomnianych miejscowości można się dostać także dzięki połączeniom autobusowym: komunikacji prywatnej (busami w kierunku Łodzi przez Zgierz i Ozorków) oraz autobusami PKS (we wszystkich kierunkach). Istniejąca sieć dróg umożliwia dobrą obsługę mieszkańców gminy.
Na terenie Gminy Parzęczew funkcjonują :

  • Fundacja Rozwoju Gmin „PRYM”  tworzy ją pięć gmin tj. Parzęczew, Zgierz, Łęczyca, Wartkowice i Dalików. Budowa partnerstwa rozpoczęła się w 2003 r. Wójtowie podczas pierwszych spotkań podjęli inicjatywę, że spróbują utworzyć Lokalną Grupę Działania na swoim obszarze. Dzięki jej utworzeniu mieszkańcy obszaru objętego Lokalną Strategią Rozwoju będą mieli możliwość realizacji „małych projektów” z zakresu wdrażania lokalnych strategii rozwoju (różnicowanie w kierunku działalności nierolniczej, tworzenie i rozwój mikroprzedsięborstw, odnowa i rozwój wsi), wdrażanie projektów współpracy, funkcjonowanie LGD – nabywanie umiejętności i aktywizacja;
  • Stowarzyszenie „Wiejski Ośrodek Kultury” w Śniatowej działa od czerwca 2006 roku. Bierze ono udział w organizacji cyklicznych imprez kulturalnych i okolicznościowych np.: Powiatowej Biesiady Karnawałowej w Bratoszewicach, czy Regionalnego Pokazu Potraw Ziemi Łęczyckiej. W ramach swojej działalności stowarzyszenie utworzyło Centrum Kultury Wsi Sołectwa Śniatowa. Jej członkinie staropolskim zwyczajem przygotowują wieńce dożynkowe, organizują lokalne pokazy potraw w Centrum Odnowy Wsi w Parzęczewie;

  MIESZKAŃCY I KULTURA, KTÓRĄ TWORZĄ

Parzęczew jest ważnym ośrodkiem krzewienia kultury ludowej w regionie. Mieszkańcy gminy mogli obejrzeć już kilka plenerowych widowisk obrzędowych, które zdobyły szerokie uznanie takie jak: Święto chleba, Pierzawka, Kiszenie kapusty, Wesele Staropolskie oparte na autentycznych tekstach i zwyczajach regionu łęczyckiego. Coraz większą popularność wśród mieszkańców i przyjezdnych zyskują tradycyjne produkty wiejskie. Wytwarzanie i sprzedaż swojskich produktów to jeden ze sposobów ożywiania gospodarki wiejskiej. Przykładem wsi, która postawiła na taki sposób rozwoju swojej miejscowości jest Śniatowa w Gminie Parzęczew. W wyniku realizacji projektu „Między beznadzieją a sukcesem” realizowanego przez Fundację Rozwoju Gmin „PRYM” mieszkańcy wsi zajęli się produkcją sera. Odwiedzając tą miejscowość można posmakować własnoręcznie zrobionego twarogu.
W celu szerszego upowszechniania kultury z dniem 1 stycznia 2009 roku została utworzona gminna instytucja do spraw krzewienia kultury Forum Inicjatyw Twórczych (FIT) w Parzęczewie.

PRZYRODA

Gmina Parzęczew położona jest na obszarze Nizin Środkowej Polski i obejmuje fragmenty dwóch makroregionów: Niziny Południowo – Wielkopolskiej (Wysoczyzna Łaska) w części południowej i Niziny Środkowo – Mazowieckiej (Równina Łowicko – Błońska) w części północnej. Na kształtowanie lokalnego klimatu wpływa sąsiedztwo Wzniesień Łódzkich położonych na wschód od gminy. Rzeźba terenu jest stosunkowo urozmaicona. Szczególnej ochronie podlegają:

  • Dolina rzeki Bzury i dolina rzeki Gnidy jako korytarze wentylacyjno – klimatyczne oraz ciągi ekologiczne;
  • Strefy najwyższej ochrony i wysokiej ochrony wód podziemnych;
  • Dobre kompleksy glebowe w północnej części gminy;
  • 11 drzew stanowiących pomniki przyrody: buk pospolity, dąb szypułkowy, jawor, 3 lipy drobnolistne, 5 dębów;
  • Park wiejski o powierzchni 4,6 ha przy ul. Ozorkowskiej w Parzęczewie;

Atrakcje przyrodnicze i krajobrazowe:

  • Góra Marii zwana też Górą Bibianowską to naturalne, piaszczysto – żwirowe wzniesienie pochodzenia polodowcowego, będące najwyżej położonym miejscem w okolicy, a tym samym stanowi punkt widokowy;
  • Pustkowa Góra – punkt widokowy zlokalizowany na wieży ośrodka jazdy Konnej „Tabun”;

  PERSPEKTYWY I KIERUNKI ROZWOJU

Celem strategicznym gminy Parzęczew na lata 2009 – 2015 jest zrównoważony rozwój gospodarczy gminy sprzyjający poprawie jakości życia mieszkańców.
Planowane inwestycje w infrastrukturę:

  • Termomodernizacja budynku Gminnego Ośrodka Zdrowia w Parzęczewie;
  • Zakup sprzętu medycznego dla Gminnego Ośrodka Zdrowia w Parzęczewie;
  • Rozbudowa stacji wodociągowej we wsi Orła wraz z budową wodociągu w miejscowościach: Orła, Krzemień i Duraj;
  • Przebudowa drogi gminnej nr 120283E we wsi Orła – Duraj o dł. 2,25 km wraz z infrastrukturą towarzyszącą;
  • Przebudowa drogi gminnej nr 120115E relacji: Śliwniki – Żelgoszcz o dł. 2,1 km;
    W Gminie Parzęczew są zarejestrowane 322 podmioty gospodarcze, z czego duża część zajmuje się głównie handlem i usługami. Ze względu na występujące na tym terenie złoża minerałów m.in. gliny i żwiru, wydobywane są tu także materiały budowlane.

TURYSTYKA

Gmina Parzęczew dysponuje szeregiem walorów turystycznych, które mogą być wykorzystywane głównie dla turystyki wypoczynkowej mieszkańców miast. Pomaga w tym również specyficzne położenie gminy na skraju dawnego miejskiego województwa łódzkiego, w są¬siedztwie terenów o długiej tradycji wypoczynku letniskowego. Rozwijająca się turystyka obejmuje przede wszystkim powstające tu działki rekreacyjne oraz tzw. „drugie domy”. Skupisko lasów i terenów mogących służyć rekreacji, przy możliwym wykorzystaniu szkół jako bazy noclegowej, stwarzają dogodne warunki dla organizowania wypoczynku, zarówno letniego, jak i zimowego.
W Leźnicy Wielkiej znajduje się coraz bardziej popularny zalew wodny
o powierzchni 14,5 ha, na którym latem funkcjonuje kąpielisko strzeżone, z wypożyczalnią sprzętu pływającego, polem namiotowym, boiskami sportowymi do plażowej piłki siatkowej
i do koszykówki.
Przez teren gminy przebiegają trzy szlaki rowerowe: „Po Ziemi Parzęczewskiej” (szlak lokalny o długości 41,2 km), „W Centrum Polski” (szlak regionalny – na terenie gminy 20,3 km) i projektowany szlak „Łódzka Magistrala Rowerowa” (szlak ogólnopolski – na terenie gminy 10 km).
W ramach atrakcji turystycznych odbywają się tu również przejażdżki bryczką. Jest to doskonała forma niedzielnego wypoczynku na świeżym powietrzu, podnosząca jednocześnie walory turystyczne regionu oraz okazja do spotkań dla pasjonatów koni i zaprzęgów.
Biesiadny zakątek w Śniatowej wita turystów przepięknymi krajobrazami, sielankową atmosferą i gościnnością mieszkańców, którzy oprowadzą ich po różnorakich atrakcjach: „Łaciata Przygoda”, „Stare Siedlisko Jana i Józefiny”, „Kuchnia Domińczyka”, „Podwórko pełne gier” i „Biesiada jak za dawnych lat”.
Promowaniem walorów turystycznych i rekreacyjnych gminy zajmuje się Punkt Informacji Turystycznej w Parzęczewie (PIT), który funkcjonuje przy Gminnej Bibliotece Publicznej. Jest on oznakowany i czynny w godzinach pracy biblioteki.

Baza noclegowa:

  • Emil Wójcicki – Pustkowa Góra 14, 95-073 Grotniki;
  • Grażyna Kowalik „U Małgosi” – Chociszew 52, 95-045 Parzęczew;


Dane teleadresowe:

Urząd Gminy w Parzęczewie
ul Południowa 1
95-045 Parzęczew
tel. 42 718-60-95, 42 718-60-57
fax. 42 718-60-66
e-mail: sekretariat@parzeczew.pl
www.parzeczew.pl

 


 

 

« Powrót

Galeria

 

Wydarzenia <   >